این یعنی چه
قوس عمیق کمر با شکم جلوآمده، بدتر با ایستادن طولانی.
از کجا می‌آید
چرخش قدامی لگن از کوتاهی فلکسور ران و ضعف عضلات عمقی تنه.
چطور اندازهگیری میشود
این ناهنجاری روی نمای جانبی و در صفحهٔ کناری (ساجیتال) اندازهگیری میشود. اندازه‌گیریِ تعیین‌کننده گودی کمر (لوردوز لومبار) است، و از بیشتر از ۴۵° بهعنوان یافته گزارش میشود. عدد از روی لندمارک‌های همان عکس محاسبه میشود — نه برآورد چشمی، و نه مقایسه با یک عکس نمونه.
عددها یعنی چه
| اندازه | درجه |
|---|---|
| تا ۴۵° | در محدودهٔ طبیعی |
| ۴۵–۵۵° | گودی خفیف |
| ۵۵–۷۰° | گودی متوسط |
| ۷۰° و بیشتر | گودی شدید |
منبع باندها: Conventional 20-45° lumbar window; surface measurement
چه چیزهایی معمولاً همراهش دیده میشود
- لگن به جلو یا عقب چرخیده (تیلت ساجیتال لگن) — بیشتر از ۱۵°
- زانو به عقب قفل میشود (ژنو رکورواتوم) — بیشتر از ۵°
این‌ها خودشان تشخیص نیستند. وقتی کنار هم بیایند، یافته را محکم‌تر می‌کنند؛ وقتی نیایند، ردش نمی‌کنند — چیزی که اندازه گرفته نشده نه له است نه علیه.
چه چیزی قطعی‌اش می‌کند
تست توماس کوتاهی فلکسور ران را نشان میدهد که شایعترین علت چرخش قدامی لگن است.
گودی کمر و کمردرد — رابطه‌ای که برعکسِ تصور رایج است
باور رایج این است که گودی زیادِ کمر کمردرد می‌آورد، و بسیاری از برنامه‌های تمرینی بر همین بنا شده‌اند. متاآنالیزِ موجود چیز دیگری نشان میدهد.
آنچه متاآنالیز پیدا کرد
چون و همکاران [۱] سیزده مطالعه را جمع کردند: ۷۹۶ نفر با کمردرد و ۹۲۷ نفر بدون آن، همه با اندازهگیری رادیولوژیک. کسانی که کمردرد داشتند، به‌طور کلی زاویهٔ گودیِ کمتری داشتند، نه بیشتر.
در شش مطالعهٔ هم‌سن‌شده، این تفاوت بدون ناهمگونی آماری باقی ماند (SMD −۰٫۳۳). در پنج مطالعه‌ای که فتق یا دژنراسیون دیسک داشتند، تفاوت بزرگ‌تر بود (SMD −۰٫۹۴).
⚠️ ولی قید مهم: مطالعه‌ها ناهمگون بودند، و خودِ نویسنده‌ها سن، شدت درد و نوع بیماری ستون فقرات را عواملی می‌دانند که بخش معناداری از این تفاوت‌ها را توضیح می‌دهند. یعنی این یک رابطهٔ ساده و یک‌طرفه نیست.
و مشکلی که پیش از هر نتیجه‌گیری هست
بین و کالیچمن [۲] بیش از ۱۲۰ مقاله را مرور کردند و به این رسیدند که روشِ یکسانی برای اندازهگیری زاویهٔ گودی کمر وجود ندارد. عدد به وضعیت بدن هنگام اندازهگیری و به تعداد مهره‌هایی که در محاسبه وارد می‌شوند بستگی دارد؛ خودشان پیشنهاد می‌کنند روشی یکدست تعریف شود.
یعنی وقتی دو جا دو عدد متفاوت به شما می‌دهند، لزوماً کمر شما عوض نشده — ممکن است فقط روش عوض شده باشد. به همین دلیل مقایسه فقط وقتی معنا دارد که هر دو اندازهگیری با یک روش انجام شده باشند.
عددِ این صفحه گودی را می‌سنجد. اینکه کمردردِ شما از کجاست، از معاینه درمی‌آید — و همان‌طور که متاآنالیز نشان داد، «گودی زیاد» جوابِ ساده‌ای نیست که خیلی‌ها فرض می‌کنند.
منابع
- Chun SW, Lim CY, Kim K, Hwang J, Chung SG. The relationships between low back pain and lumbar lordosis: a systematic review and meta-analysis. Spine J. 2017;17(8):1180–1191. PMID 28476690 · DOI 10.1016/j.spinee.2017.04.034
- Been E, Kalichman L. Lumbar lordosis. Spine J. 2014;14(1):87–97. PMID 24095099 · DOI 10.1016/j.spinee.2013.07.464
شواهد دربارهٔ همین موضوع
خلاصهٔ مقاله‌هایی که این ناهنجاری را سنجیده‌اند — با عددهایشان و با محدودیت‌هایشان.
- آیا پاسچر بد یعنی درد — مرور دامنه‌ای نظام‌مند، ۱۲ پایگاه داده
- برای کمردرد مزمن چه تمرینی و چقدر — مرور نظام‌مند و متاآنالیز شبکه‌ای، ۲۴ کارآزمایی تصادفی‌شده
برنامهٔ تمرینی
فلکسورهای ران کوتاه لگن را به جلو می‌چرخانند و کمر برای جبران گود میشود. کار روی باسن و عمق شکم است، نه روی خود کمر.
مرحله‌ها با معیار جلو می‌روند، نه با تقویم:
- مرحلهٔ ۱ — باز کردن و بیدار کردن — هفتهٔ ۱ تا ۴: رهاسازی فلکسور ران، کشش فلکسور ران در نیم‌زانو، کشش چهارسر ران، گربه-شتر (تحرک ستون فقرات)
رفتن به مرحلهٔ بعد: وقتی حرکت بدون درد و بدون جبران انجام شود، و کشش دیگر محدودکننده نباشد. - مرحلهٔ ۲ — کنترل — هفتهٔ ۳ تا ۸: کشش فلکسور ران در نیم‌زانو، کشش چهارسر ران، گربه-شتر (تحرک ستون فقرات)، دِد باگ، کرل‌آپ مک‌گیل، پل باسن، پل تک‌پا
رفتن به مرحلهٔ بعد: وقتی عضلهٔ هدف در کل دامنه احساس شود و اجرا در ست آخر هم مثل ست اول باشد. - مرحلهٔ ۳ — بار و یکپارچگی — هفتهٔ ۶ تا ۱۶: دِد باگ، کرل‌آپ مک‌گیل، پل باسن، پل تک‌پا، الگوی هیپ هینج، پلانک با لگن خنثی
رفتن به مرحلهٔ بعد: وقتی الگوی اصلاح‌شده در حرکت روزمره و زیر خستگی هم بماند.
هر جلسه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، ۶ تا ۷ بار در هفته، دست‌کم ۱۶ هفته. (بر پایهٔ مطالعه)
این نمونه برای درجهٔ «متوسط» است؛ مدتِ هر مرحله با درجهٔ اندازه‌گیری‌شده کوتاه یا بلند میشود و برنامهٔ هر کس بعد از ارزیابی، با توجه به بیماری‌ها و محدودیت‌های خودش نوشته میشود. اگر حرکتی درد ایجاد کرد، آن را ادامه ندهید و با مرکز تماس بگیرید. رنگ عضله در انیمیشن‌ها: نارنجی در حال کار، آبی در حال کشش، زرد انقباض ایستا.
هر عددی که در این صفحه آمده روی سطح پوست در یک عکس اندازهگیری میشود. این با اندازهگیری روی گرافی یکی نیست: با آن همبستگی دارد و جایش را نمیگیرد. هر جا تصمیم به گرافی وابسته باشد، این صفحه و خودِ گزارش همان را می‌گویند.
در این مرکز چه اتفاقی می‌افتد
ارزیابی با سه عکس ایستاده شروع میشود — روبه‌رو، جانبی و پشت. همهٔ زاویه‌ها روی همان عکس‌ها اندازهگیری می‌شوند، گزارش عدد و درجهٔ هرکدام را می‌نویسد، و برنامهٔ تمرین از روی همان عددها بسته میشود نه از روی یک الگوی آماده. آنالیز پاسچر کل مسیر را توضیح میدهد، و ارزیابی آنلاین را میشود همین حالا از روی عکس خودتان شروع کرد.
پرسش‌های پرتکرار
گودی بیش از حد کمر از چند درجه شروع میشود؟
وقتی گودی کمر (لوردوز لومبار) بیشتر از ۴۵° باشد، بهعنوان یافته گزارش میشود. باند «گودی خفیف» از همینجا شروع میشود. مبنای این باندها: Conventional 20-45° lumbar window; surface measurement
آیا از روی عکس میشود گودی بیش از حد کمر را تشخیص داد؟
عکس، عدد میدهد — و عدد چیزی است که بیشتر ارزیابیها ندارند. ولی این اندازهگیری روی سطح پوست است و جای گرافی را نمیگیرد. تست توماس کوتاهی فلکسور ران را نشان میدهد که شایعترین علت چرخش قدامی لگن است.
شدیدترین حالت گودی بیش از حد کمر چه اسمی دارد؟
بدترین باند در این جدول «گودی شدید» است. درجه در گزارش کنار خودِ عدد چاپ میشود، پس همیشه معلوم است که این کلمه از کدام اندازهگیری درآمده.